Σφραγίσματα

Τα σφραγίσματα δοντιών (επίσημα: εμφράξεις) αποτελούν τη βασικότερη θεραπεία της επανορθωτικής οδοντιατρικής. Είναι η διαδικασία κατά την οποία ο οδοντίατρος αφαιρεί το κατεστραμμένο ή τερηδονισμένο τμήμα ενός δοντιού και γεμίζει την κοιλότητα με ειδικά υλικά, ώστε να αποκαταστήσει το σχήμα, τη δομή και τη λειτουργικότητά του.

Πότε χρειάζεται ένα σφράγισμα;

Ένα σφράγισμα είναι απαραίτητο για να «σωθεί» η δομή του δοντιού στις εξής περιπτώσεις:

• Τερηδόνα (Ο συχνότερος λόγος): Τα οξέα των μικροβίων καταστρέφουν σταδιακά την αδαμαντίνη (το σμάλτο) δημιουργώντας μια κοιλότητα («τρύπα»). Αν η τερηδόνα δεν καθαριστεί έγκαιρα, προχωρά βαθύτερα στο νεύρο, προκαλώντας έντονο πόνο που πλέον απαιτεί απονεύρωση.

• Σπασμένο ή ραγισμένο δόντι: Αν ένα δόντι υποστεί μικροκάταγμα από κάποιο ατύχημα, από μάσηση σκληρής τροφής ή λόγω αποδυνάμωσης, το σφράγισμα αναπληρώνει το κομμάτι που λείπει.

• Φθορά από τρίξιμο δοντιών (Βρουξισμός): Άτομα που σφίγγουν ή τρίβουν τα δόντια τους κατά τη διάρκεια του ύπνου φθείρουν τις μασητικές επιφάνειες, οι οποίες χρειάζονται προστασία για να μην εκτεθεί η ευαίσθητη οδοντίνη.

• Αντικατάσταση παλιού σφραγίσματος: Τα υλικά φθείρονται με τα χρόνια. Αν ένα παλιό σφράγισμα ραγίσει, σπάσει ή παρουσιάσει «επανατερηδονισμό» (νέα τερηδόνα που εισχωρεί κάτω από το υλικό), πρέπει να αντικατασταθεί άμεσα.

Τύποι υλικών: Με τι γίνεται το σφράγισμα;

Στη σύγχρονη οδοντιατρική χρησιμοποιούνται κυρίως δύο είδη υλικών:

4 σημάδια ότι μπορεί να χρειάζεστε σφράγισμα

Στα αρχικά στάδια η τερηδόνα δεν προκαλεί πόνο, γι’ αυτό και οι τακτικοί έλεγχοι ανά εξάμηνο είναι απαραίτητοι. Ωστόσο, θα πρέπει να κλείσετε ραντεβού αν παρατηρήσετε:

1. Ευαισθησία: Στιγμιαίος πόνος ή ενόχληση όταν καταναλώνετε κρύα, ζεστά, γλυκά ή όξινα φαγητά και ποτά.

2. Πόνος κατά τη μάσηση: Ενόχληση τη στιγμή που ασκείται πίεση πάνω στο συγκεκριμένο δόντι.

3. Οπτικές αλλαγές: Μια ορατή τρύπα ή μια σκούρα (καφέ, μαύρη ή γκρίζα) κηλίδα στην επιφάνειά του.

4. Σκάλωμα στο νήμα: Αν παρατηρήσετε ότι το οδοντικό νήμα ξεφτίζει, κόβεται ή σκαλώνει συνεχώς όταν το περνάτε ανάμεσα από δύο συγκεκριμένα δόντια.

Τα Σφραγιστικά Δοντιών (διεθνώς γνωστά ως dental sealants ή προληπτικές εμφράξεις) είναι λεπτά, προστατευτικά στρώματα από ειδικό πλαστικό (ρητίνη), τα οποία τοποθετούνται στις μασητικές επιφάνειες των πίσω δοντιών (τραπεζίτες και προγόμφιοι).

Ανήκουν στον κλάδο της Προληπτικής Οδοντιατρικής και ο βασικός τους σκοπός είναι να προλάβουν τη δημιουργία τερηδόνας πριν αυτή καν ξεκινήσει.

Γιατί χρειάζονται;

Τα πίσω δόντια έχουν φυσικές αυλακώσεις και σχισμές (ονομάζονται pits and fissures). Ορισμένες από αυτές τις αυλακώσεις είναι τόσο βαθιές και στενές, που οι τρίχες της οδοντόβουρτσας δεν μπορούν να φτάσουν στο βάθος τους για να τις καθαρίσουν. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παγιδεύονται εκεί τροφές και βακτήρια, προκαλώντας τερηδόνα.

Το σφραγιστικό ουσιαστικά «γεμίζει» και εξομαλύνει αυτές τις βαθιές αυλακώσεις. Δημιουργεί ένα λείο, αδιαπέραστο φράγμα πάνω από το δόντι, εμποδίζοντας τα υπολείμματα φαγητού και τα οξέα να έρθουν σε επαφή με την αδαμαντίνη (το σμάλτο του δοντιού).

Πώς τοποθετούνται; (Μια εντελώς ανώδυνη διαδικασία)

Η τοποθέτηση είναι εξαιρετικά απλή, γρήγορη και δεν απαιτεί καθόλου τρόχισμα ή τοπική αναισθησία (ένεση):

1. Καθαρισμός: Ο οδοντίατρος καθαρίζει σχολαστικά το δόντι και το στεγνώνει.

2. Προετοιμασία: Τοποθετείται ένα ειδικό ήπιο τζελ για λίγα δευτερόλεπτα, το οποίο αγριεύει ελαφρώς την επιφάνεια του δοντιού ώστε να “κολλήσει” καλά το υλικό. Στη συνέχεια το δόντι ξεπλένεται και στεγνώνεται ξανά.

3. Εφαρμογή: Ο οδοντίατρος «βάφει» το σφραγιστικό υλικό σε υγρή μορφή πάνω στις αυλακώσεις του δοντιού.

4. Σκλήρυνση: Χρησιμοποιείται μια ειδική μπλε συσκευή φωτοπολυμερισμού (το γνωστό μπλε φως) για περίπου 20-30 δευτερόλεπτα, ώστε το υλικό να σκληρύνει αμέσως.

Σε ποιους απευθύνονται;

• Παιδιά και Εφήβους (Κυρίως): Η καλύτερη περίοδος είναι μόλις ανατείλουν οι πρώτοι μόνιμοι τραπεζίτες (γύρω στα 6 έτη) και οι δεύτεροι μόνιμοι τραπεζίτες (γύρω στα 12 έτη). Έτσι, προστατεύονται τα δόντια στα πιο ευάλωτα χρόνια τους.

• Ενήλικες: Μπορούν να τοποθετηθούν και σε ενήλικες που δεν έχουν τερηδόνα ή σφραγίσματα στα πίσω δόντια τους, αλλά έχουν πολύ βαθιές αυλακώσεις και είναι επιρρεπείς στην τερηδόνα.

Πόσο διαρκούν;

Τα σφραγιστικά μπορούν να προστατεύσουν τα δόντια για πολλά χρόνια (συχνά από 5 έως 10 έτη). Κατά τη διάρκεια του τακτικού οδοντιατρικού ελέγχου, ο οδοντίατρος ελέγχει αν έχουν υποστεί φθορές ή αν έχουν ξεκολλήσει, και αν χρειαστεί, μπορεί να συμπληρώσει ή να αντικαταστήσει το υλικό πολύ εύκολα.

Σημαντικό: Τα σφραγιστικά δοντιών προστατεύουν μόνο τη μασητική επιφάνεια του δοντιού. Δεν προστατεύουν τα σημεία ανάμεσα στα δόντια, γι’ αυτό και το καθημερινό βούρτσισμα μαζί με τη χρήση οδοντικού νήματος παραμένουν απαραίτητα.